ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
138
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
كاروان و خزانهدار دوختند . به همراه شيخ مساعد فرمانده گروه « بيشه » ستوانى از سواره نظام عثمانى تعيين مىگردد كه به همراه محمل باشد ليكن اين سربازان به دستورات وى اهميت نداده و فرمان او را وقعى نمىنهادند بلكه تنها از يك شخص هم قبيلهء خود دستور مىگرفتند . گر چه اين افراد ، سربازانى هوشيار و نگهابانانى تيزچشم و بيدار بودند ، ليكن بودن تعدادى از سربازان گروه محمل در ميان آنان ، براى جلوگيرى از روحيهء تجاوزگرى آنها ضرورى است همچنين بايد آنان را از دزدى و غارت برحذر داشت ؛ زيرا به علّت تنگدستى ، گاه به اعرابى كه جهت فروش كالاى خود به حجاج رو مىآوردند حمله مىبردند و از تاراج اموال آنان مضايقهاى نداشتند . طبق اطلاعى كه به من داده شد ، اين افراد سال گذشته از برخى اعراب مقدارى روغن گرفته و حاضر به پرداخت قيمت آن نشدند و افراد را مضروب ساختند و در نتيجه اعراب در محل جمع گشته و با سربازان و محافظان محمل به زد و خورد پرداختند كه در نتيجهء آن ، تعدادى از حجاج كشته و گروهى زخمى شدند - آتش عظيم از يك شرارهء كوچك سرچشمه مىگيرد - خوشبختانه امسال مسألهاى پيش نيامد . خداوند را از منتى كه بر ما نهاد حمد و سپاس مىگوييم . اينك از كارها و اعمال مكه فارغ شده و آماده سفر به حرم دوم هستيم . لازم ديدم كه مكه را براى شما وصف كنم و از ساختمانهاى مجلّل و مستحكم آن و آثار باقى مانده در آن و نيز از منا و عرفات و مزدلفه و طائف سخنى به ميان آورم و تاريخى از آن ، براى شما بازگو نمايم تا از زحمات و كوششهاى سلف صالح و پيشينيان ما ، در محلى كه خداوند آن را وعدهگاه مردم و حرم امن خود قرار داده است ، آگاه شده و به كارهاى آنان ارج نهيم . علاوه بر اين ، در بخشى ديگر از سفرنامهمان ، به احكام دينى و مناسك حج و توصيفى از سرزمين عربها و فشردهاى از تاريخ آنان و سرگذشت فتوحات اسلامى و انتشار دين اسلام در ديگر سرزمينها خواهيم پرداخت . « 1 »
--> ( 1 ) - نظر به اين كه احكام دينى مندرج در اين سفرنامه بر طبق مذاهب اهل سنت است و توصيف جغرافياى سرزمين عربستان و تاريخ فتوحات اسلامى از موضوع سفرنامه و توصيف سرزمين وحى بدور است از اين رو از ترجمه آنها به فارسى خوددارى گرديد . « مترجم » .